ان شالله در کوتاه ترین زمان رسیدگی خواهد شد.
بيماري سل، همه ساله حدود 2 ميليون نفر را به كام مرگ مي كشد .و همه گيري آن در سطح جهان رو به گسترش است و معضلاتي نظير انتشار HIV/ AIDS و نوپديدي سل مقاوم به چند دارو نيز مزيد بر علت شده و كنترل بيماري را با مشكل مواجه كرده است. ضمناً بر اساس تخمين كارشناسان سازمان جهاني بهداشت در فاصله زماني بين سال هاي 2002 تا 2020 ميلادي درصورتي كه اقدامات كنترلي فعلي تقويت نشود حدود يك هزار ميليون نفر دچار عفونت سلي جديد ، 150 ميليون نفر مبتلا به بيماري سل و 36 ميليون نفر طعمه مرگ خواهند شد و علاوه بر آن متذكرشده اند كه :
1-در هر ثانيه يك نفر جديداً دچار عفونت سلي ميشود.
2-سالانه حدود 1% جمعيت جهان دچار عفونت جديد سلي ميگردند.
3-در حال حاضر يك سوّم جمعيت جهان دچار عفونت سلي هستند.
4-حدود 10-5 درصد مبتلايان به عفونت سلي (غيرمبتلا به HIV/AIDS)در طول عمر خود دچار بيماري سل ميشوند.
5-سالانه حدود 2 ميليون نفر در اثر ابتلاء به سل جان خود را از دست ميدهند.
6-سالانه حدود 8 ميليون نفر از مردم جهان دچار بيماري سل ميگردند.
7-بيماري سل، عامل حدود 11% موارد مرگ در زمينه AIDS است.
برنامه ملي كنترل سل :
در سال 1369 بخشنامه ادغام برنامه كنترل و مراقبت سل در نظام شبكه از اداره كل مبارزه با بيماريها به كليه استانها ي كشور صادر شده و پس از آن وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در سال1375 بنا به توصيه كميته فني كشوري وقت طي بخشنامه اي ضمن ارائه راهكار DOTS جهت مبارزه موثر با بيماري سل، كليه دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات درماني كشور را ملزم به اجراي آن نمود، همچنين نقش و مسئوليت اجرايي سه سطح مركزي، مياني و محيطي جهت اجراي موثر و موفق برنامه مبارزه با سل مشخص گرديد.
اشكال بيماري سل :
سل يك بيماري عفوني است كه در اثر مجموعه مايكوباكتريوم ها ي سلي (يعني هر كدام از مايكوباكتريوم هاي توبركلوزيس، بوويس و آفريكانوم )ايجاد مي شود.بيماري در اكثريت موارد ناشي از مايكوباكتريوم توبركلوزيس (يعني نوع انساني )است.سل مي تواند تقريبا تمام اعضاي بدن را مبتلا سازد ولي شايع ترين شكل بيماري سل ريوي است راه انتقال عفونت تقريبا هميشه از راه تنفس است ولي ميكروب سل پس از ورود به ريه و ايجاد ضايعه اوليه مي تواند از طريق جريان خون، عروق لنفاوي، برونشها و يا در اثر مجاورت مستقيماً به ديگر قسمت هاي بدن منتشرشود. بدين ترتيب بيماري به دو شكل در انسان تظاهر مي كند:
1) سل ريوي :
در صورتيكه بيماري سل پارانشيم ريه را درگير كرده باشد به آن ”سل ريوي“اطلاق مي گردد.نكته قابل توجه آنكه چنانچه درگيري غدد لنفاوي مدياستينال و /يا ناف ريه يا پلورال افيوژن سلي با نماي غير طبيعي راديولوژيك در ريه ها همراه نباشد بيمار در گروه سل خارج ريوي طبقه بندي مي شود.سل ريوي بيش از 80 % موارد ابتلا به سل را تشكيل مي دهد و نزد بالغين غالباً همراه با اسميرخلط مثبت (يعني حاويAFB) است كه در آن صورت به شدت قابل سرايت مي باشد.مواردي كه در آنها خلط در آزمايش مستقيم منفي يا فقط در كشت مثبت باشد، كمتر مسري بوده و پيش آگهي اين بيماران حتي در صورتي كه به عللي درمان نشوند غالبا بهتر از موارد اسميرخلط مثبت است.
روشهاي مهار خونريزي
براي اين كار ميتوانيد از چند روش زير استفاده كنيد:
1ـ بالا نگه داشتن عضو آسيب ديده
2ـ فشار مستقیم بر روي محل خونريزي
3ـ فشار بر روی نقاط فشار (منظور از نقاط فشار، نقاطي هستند كه شريان يا همان سرخرگ اصلي، از آن عبور كرده است.)
4ـ اگر خونريزي جزئي باشد، خونريزي ممكن است با ريختن آب سرد بر روي آن بند بيايد.
5 ـ استفاده از تورنیکت يا شريان بند در خونريزي هاي شديد تورنيكت باند عريزي است كه استفاده از آن به طور صحيح سرخرگ را بسته و مانع خونريزي ميشود. از اين وسيله تنها در موارد بسيار ضروري (نظير قطع سرخرگ بزرگ، قطع عضو و يا عدم مهار خونريزي با روشهاي ديگر) استفاده مي شود.
|
|
زخم بستر
در قسمت درمان اشاره ی کوتاهی کردم به عمل جراحی دبریدمان (دبریتمنت) که اکنون آن را شرح می دهم.
هنگامی که نکروزِ تشکیل شده بر روی سطح زخم بستر، بقدری وسیع باشد که با داروهای شیمیایی ای همچون ژل کامفیل (ژل پیوریلون) قابل برداشتن نباشد، بناچار باید بافت نکروز را بسته به وسعت آن یا توسط جراحی سرپایی با بی حسی موضعی، و یا در اتاق عمل تحت بیهوشی عمومی از سطح زخم جدا کرد.
در صورت تعلل در درمان زخم های پیشرفته ی بستر، علاوه بر تخریب کامل لایه های پوست و عضلات، عفونت می تواند به تاندون ها و استخوان ها نیز سرایت کند.
در عمل دبریدمان علاوه بر بافت نکروز، تمام بافت های فاسد و اسفنجی زیر آن و عفونت ها را نیز تخلیه می کنند تا به بافت سالم برسند. در این صورت حفره ای در محل زخم ایجاد خواهد شد که ترمیم آن دور از ذهن می نماید، ولی چنین نیست…
زخم من پس از جراحی دبریدمان به حفره ای با ده سانت عمق مبدل شد بطوریکه یک پَنس سِت پانسمان بطور کامل در آن فرو می رفت و داخلش را با ۴ گاز چند لایه پر می کردند. در ته حفره چیز سفید رنگی دیده میشد که به گفته ی دکتر تاندون بود!
در چنین شرایطی مسلما هر کس با خود می اندیشد که چرا خودم را از چاله ی زخم بستر به چاه چنین زخمی انداختم!
ولی باید بدانید که این تنها راه ممکن است. از این پس تنها باید مراقب یک چیز باشید و آن عفونت است. اکنون زخمی داریم که به تاندون و استخوان رسیده است و دیگر بافتی نیست که در صورت عفونی شدن تخلیه اش کنیم. در این مرحله، تاندون و استخوان مستقیما هدف عفونت قرار دارند.
پس از عمل دبریدمان دکتر بر سه چیز تاکید خواهد داشت.
۱ – مصرف آنتی بیوتیک ۲- مصرف ویتامین C (در قسمت دوم -درمان- توضیح دادم) ۳- پانسمان
(عمل دبریدمان من ۲ ساعت و نیم زمان برد و بعد از آن تنها یک شب در بیمارستان بستری بودم. خونریزی پس از عمل بطور فوق تصور و وحشت آوری زیاد است ولی بعد از چند ساعت قطع می شود و نگران کننده نیست.)
در نوار قلب چه مواردی مشخص میشود؟
· تعداد و الگوی غیرطبیعی ضربانات قلب
· ضخیم شدگی عضلات دیوارۀ قلب در اثر فشار خون بالا یا سایر بیماریها
· شواهد حملۀ قلبی اخیر و اثرات بر جای مانده از حملات قلبی گذشته
· نواحی از قلب که خونرسانی کافی ندارند
· شواهد اختلالات الکترولیتی در بدن
ü
پوشیدن دستکش
روش پوشیدن دستکش به روش بسته
1-دستکش راست با دست چپ برداشته می شود
2-کف دستکش روی کف دست گذاشته شده و در حالی که نوک انگشتان دستکش به طرف پایین است، انگشت شست دستکش در مقابل انگشت شست دست قرار می گیرد
3- لبه داخلی دستکش را با دست چپ گرفته و به ارامی روی دست راست کشیده می شود
4-سپس لبه استین گان به ارامی بالا کشیده می شود
5- همین مراحل برای دست چپ تکرار می شود
6-مچ دست باید کاملا پوشانده شده و هیچ قسمتی بیرون قرار نگیرد
7-سایز دستکش باید مناسب باشد
8-دستها همواره از سطح کمر بالاتر قرار گیرد و هرگز خم نشود
9- سابقه حساسیت به لاتکس مورد توجه باشد
برای تزریق مایعات وریدی به بیماران نیاز به استفاده از آنژیوکت (Angiocatheter) است. در زیر آموزش رگ گیری به همراه نکات مهم آن نوشته شده است.
اهداف
1- تأمین مایعات بیمار در زمانی که وی قادر به دریافت مایعات کافی از راه دهان نباشد.
2- تأمین املاح مورد نیاز بدن جهت برقراری تعادل الکترولیتی
3- رساندن گلوکز کافی به منظور تأمین سوخت لازم برای متابولیسم
4- تأمین ویتامین های محلول در آب و داروها
5- برقراری یک رگ باز به منظور تجویز سریع داروهای مورد نیاز
سوچور زدن
نخهاي بخيه
از نظر ساختاري دو نوع تك رشته اي وچند رشته اي واز نظر جنس به دونوع قابل جذب
وغيرقابل جذب تقسيم ميشوند.همچنين نخها از نظر قطر نيز شماره بندي ميشوند
با )Cut سوزنهاي بخيه به دو شكل مستقيم وخميده تقسيم شده كه نوع خميده آن به شكلهاي
با سطح مقطع دايره اي) است. )Round سطح مقطع مثلثي) و
# تعريف علايم حياتي:
علايمي هستند كه ما را از نحوه كاركرد دستگاه هاي بدن مطلع مي سازند ، علايم خطرناك را هشدار مي دهند و كاركرد دستگاههاي عصبي ، تنفسي و گردش خون را گزارش مي دهند.
تنفس : چون قطع تنفس باعث عدم دستيابي سلول هاي بدن و از جمله سلول هاي مغزي به اكسيژن و مرگ فرد مي گردد، بنابراين تنفس نيز از علايم حياتي به شمار مي رود. تعداد تنفس طبيعي در يك فرد بزرگسال سالم حدود 20-12 در دقيقه است كه بايد بدون صدا و منظم باشد.
نبض (گردش خون): پمپاژ خون از قلب به سمت سرخرگ ها باعث ايجاد يك موج در ديواره ارتجاعي سرخرگ ها مي شود كه به آن نبض گويند. از نبض هاي اصلي بدن مي توان (كاروتيد- راديال – براكيال -فمورال ) را نام برد. تعداد نبض طبيعي در يك انسان بزرگسال سالم و در حال استراحت حدود 100-60 عدد در دقيقه است.
دماي بدن: ارزيابي درجه حرارت بدن به طور معمول توسط حرارت سنج (ترمومتر) انجام مي گردد. درجه حرارت طبيعي بدن به طور معمول 37 درجه سانتيگراد در نظر گرفته مي شود. (بين 7/36 تا7/37 )
فشار خون: به دليل گستردگي بحث فشار خون و نياز به كار عملي با دستگاه فشار خون ، در اين جا به بيان ميزان فشار خون طبيعي فرد بسنده مي كنيم.
فشار خون طبيعي در يك فرد بزرگسال:
@ فشارخون سيستوليك(حد اكثر) : 100 الي 140 ميلي متر جيوه.
@ فشار خون دياستوليك (حداقل) : 60 الي 90 ميلي متر جيوه.
انواع محلولهاي تزريقي
كاربرد و مصارف،محلولهاي تزريقي،مبتني بر دو اصل مهم مي باشد
1)تركيبات شيميايي 2)اسمولاليته محلول(غلظت اسمزي)
اندازه گیری اسید اوریک خون ( اوره ) :
اسید اوریک یکی از ترکیبات ازت دار غیر پروتئین خون می باشد این ترکیبات محصول نهایی متابولیسم بازهای پورینی در انسان می باشد.
باز های پورینی همراه غذا وارد بدن شده و یا در سلول ها سنتز می شوند . بازهای پورین در ساختمان اسیدهای نوکلوئیک و نوکلوئتید های آزاد شده و ترکیب دیگر شرکت دارند پس از شکسته شدن باز های پورین تیدیل به اسید اوریک شده و قسمتی از آنها به وسیله ی کلیه ها دفع می شود قسمتی از بازهای پورین در روده ها شکسته شده و توسط مدفوع از بدن دفع می شوند.
اندازگیری زمان خون روی یا زمان سیلان خون (BLEEDING TIME)
اندازگیری زمان انعقاد خون (BLOOD COAGULATION TIME)
منظور از آزمایش BT تعیین زمان بند آمدن خون پس از سوراخ کردن پوست می باشد. منظور از آزمایش CT تعیین زمان انغقاد خون است یعنی از زمانی که خون از بدن خارج شده تا زمانی که منعقد می شود.
جلوگیری از به هدر رفتن خون وقتی رگ پاره می شود به چندین روش از به هدر رفتن خون جلوگیری می شود :
۱) انقباض رگی
۲) تشکیل پلاگ پلاکتی ( میخ پلاکتی)
۳) انعقادخون و رشد وتشکیل فیبرین در محل بریدگی
اندازه گیری تری گلیسرید های خون :
تری گلیسرید های ترکیبات استری از گلیسرول و اسید چرب است که در تشخیص و پی گیری اطلاعات به لیپو پروتئین ها اهمیت زیادی دارند در پلاسما در اتصال به آپو لیپوپروتئین ها به شکل VLDLو شیلومیکرون ها حمل می شوند و اندازه گیری آنها در پیشبینی خطر ابتلا به بیماری آرترواسکلروز ( تصلب شرایین ) – کنترل سطح چربی ها – بررسی درمان و عمل کرد داروهای پایین آورنده ی سطح چربی حائز اهمیت است .
مطالعات اخیر نشان می دهد که افزایش سطح تری گلیسرید همراه با افزایش LDL در پلاسما با افزایش خطر ابتلاء به بیماری کرونری قلبی رابطه ی مستقیم دارد همچنین بالا بودن سطح گلیسیرید در بیماری های مختلف کبدی – کلیوی و پانکراس نیز دیده می شود مثل میزان تری گلیسیرید های پلاسما نسبت به سن و جنس تغییر می کند این ترکیبات در پلاسما بیشتر از سرم می باشد . مقدار تری گلیسیرید در دیابت ، انسداد مجاری کبدی و بیماری های کبدی و تغییرات هورمونی تغییر می کند . تری گلیسیرید ها بعد از مصرف غذا مقدارشان در خون افزایش پیدا می کند از این جهت برای اندازه گیری آنها سفارش می شود فرد به طور متوسط ۱۲ ساعت ناشتا باشد در افراد سالم تزریق ورید هپارین سریعتر موجب رفع کدورت پلاسمای لیپمیک ( حاصل از تجمع چربی ها در خون بعد از صرف غذا ) می شود این امر به دلیل فعال ساختن لیپوپروتئین لیپاز می باشد چربی ها ی ذخیره ای تقریبا ۹۹% تری اسیل گلیسرول است . تری اسیل گلیسرول در حد معینی و به صورت محدود وارد سلول می شود لیپوپروتئین لیپازهای کبدی و بافت های آدیپوز (بافت چربی ) که به وسیله ی هورمون فعال می شود موجب هیدرولیز تری آسیل گلیرول ها شده و اسید چرب آن همراه با آلبومین سرم و گلسرول وارد سلول می شود .
کلسترول موجب افزایش اسید های چرب آزاد تا ۶ برابر طبیعی در اولین فاز مسمومیت و همچنین در حد کمتری کلسترول می دهد تری گلیسیرید ها در اوایل مسمومیت افزایش یافته و میزان این ترکیبات در پلاسما شدت مسمومیت را نشان می دهد . در دوران مستی آلبولین ( لخته ) چربی گزارش شده است به همین جهت در پانکراتید های هاد مصرف الکل اغلب موجب آلبولین می شود .
اندازه گیری قند خون ناشتا : FBS (FAST BLOOD SUGAR)
برای اندازه گیری قند خون فرد باید ناشتا باشد به این دلیل که بعد از صرف غذا و مواد قندی میزان قند خون افزایش قابل توجهی می یابد که نمی تواند نشان
دهنده ی میزان قند خون طبیعی باشد .
در حالت عادی میزان قند خون ۸۰ الی ۱۲۰ mlgr/dlit می باشد که بعد از صرف غذا به ۱۷۰ هم می رسد و وقتی این میزان در زمان گرسنگی طولانی به کمتر از ۵۰ mlgr/dlit برسد فرد بیهوش می شود و سلول های مغزی ممکن است آسیب ببیند .
آستانه های نرمال ۱۷۰ الی ۱۸۰ mlgr/dlit می باشد و اضافه ی آن را کلیه ها دفع می کند.
تزریقات: Administration of injection
 |
 |
 |
 |
پانسمان
پوشانیدن سطوح مجروح و بانداژ بخش قابل اهمیتی از كمك های اولیه به حساب می آید. عموماً سطح اكثر زخم ها نیازمند پوشاندن می باشند و تثبیت موقعیت و حمایتی كه در اثر بانداژ فراهم می آید تقریباً برای تمامی جراحات از جمله شكستگی ها مفید است. در ادامه وسایل و موارد مورد نیاز برای تجهیز مناسب جعبه كمك های اولیه كه به آن ها نیاز خواهید داشت توضیح داده می شود.
نوع پوشش و یا بانداژی كه شما انتخاب می كنید و روش بكارگیری آن ها به نوع جراحت و
امكانات و وسایلی كه در دسترس شما وجود دارد خواهد داشت. البته همیشه باید در صورت
امكان از تجهیزات استریل شده كمك های اولیه استفاده كنید. ولی اگر وسایل و مواد
استریل در دسترس ندارید می توانید با بكارگیری ابتكاری اقلام روزمره ای (مثل پارچه
های پاكیزه) اقدام به پانسمان كنید.
اكسيژنتراپي
اكسيژن درماني يعني تجویز اكسيژن با درصد بيشتر از جو ميباشد.
روش اكسيژن درماني:
1- كانولا بيني «LowFlow»
2- ماسك ذخيرهاي: ماسك ساده، ماسك بگدار، ماسك ونچوري
3- High Flow
کارشناس پرستاری فرشاد نادری بيگديلو